ด่าน 1-4 · ก่อนขึ้นดอย

ผลตอบแทน คิดยังไง

อ่านราว 5 นาทีคลิปกำลังจะมา
ในด่านนี้ · 6 หัวข้อ
  1. ผลตอบแทน = ได้ระหว่างถือ + ราคาที่เปลี่ยน
  2. เงินที่งอกมา มาจากสองทางเสมอ
  3. เลขเดียวกัน พูดคนละแบบ ฟังดูต่างกันมาก
  4. เงินวันนี้มีค่ากว่าเงินก้อนเดียวกันในวันหน้า
  5. 3 เรื่องที่คนเข้าใจผิดเรื่องผลตอบแทน
  6. สรุป
฿250฿270

ขายได้ ฿265 บวกปันผลระหว่างถืออีก ฿5 รวมได้กลับมา ฿270

ด่านที่แล้วเราได้สามปุ่มมา เงินต้น ผลตอบแทน เวลา ด่านนี้เรามาเจาะปุ่มกลาง คือผลตอบแทน เพราะคำนี้คนใช้กันเยอะ แต่คิดกันคนละแบบ บางคนนับแค่ราคาที่ขึ้น บางคนนับปันผลด้วย บางคนบอกเป็นเปอร์เซ็นต์ต่อปี บางคนบอกรวมทั้งช่วง พอคุยกันแล้วเลยงงกันหมด ด่านนี้เราจะทำให้มันเป็นภาษาเดียวกัน

จบด่านนี้ ตอบได้ 3 ข้อ

  1. ผลตอบแทนมาจาก สองทางเสมอ
  2. “ต่อปี” กับ “ทั้งช่วง” ต่างกันยังไง
  3. เงินวันหน้า มีค่าเท่าไหร่ ในวันนี้
1 · สูตรพื้นฐาน

ผลตอบแทน = ได้ระหว่างถือ + ราคาที่เปลี่ยน

(265 − 250 + 5)
ราคาขาย − ราคาซื้อ + ที่ได้ระหว่างถือ
250
เงินที่เราใส่ไปตอนแรก
8%
ผลตอบแทน

เริ่มจากสูตรที่ง่ายที่สุดก่อน สมมติเราซื้ออะไรมา 250 บาท ระหว่างที่ถืออยู่ได้ปันผลมา 5 บาท แล้ววันหนึ่งขายไปได้ 265 คิดยังไง เอาราคาขายลบราคาซื้อ ได้ 15 บวกปันผลอีก 5 รวมเป็น 20 แล้วหารด้วยเงินที่เราใส่ไปตอนแรก คือ 250 ได้ 8% จุดที่คนพลาดบ่อยคือลืมวงเล็บนะครับ ต้องบวกลบให้เสร็จก่อนค่อยหาร ไม่งั้นได้คนละเลขเลย

ผลตอบแทน = เงินที่งอกมา ÷ เงินที่เราใส่ไป

อย่าลืมวงเล็บ — ต้องบวกลบให้เสร็จก่อนค่อยหาร ไม่งั้นได้คนละเลข

ที่มา [1]

1 · มาจากสองทาง

เงินที่งอกมา มาจากสองทางเสมอ

ได้ระหว่างที่ถือ

  • ดอกเบี้ยจากเงินฝากหรือพันธบัตร
  • ปันผลจากหุ้น
  • ค่าเช่าจากอสังหา
  • มาเป็นงวด ๆ เห็นชัดว่ามาจากไหน

ได้ตอนขายต่อ

  • ราคาที่สูงขึ้นกว่าตอนซื้อ
  • ยังไม่ใช่เงินจริงจนกว่าจะขาย
  • ระหว่างทางขึ้นลงได้ตลอด
  • บางอย่างมีแต่ทางนี้ทางเดียว

ของที่มีแต่ทางขวาอย่างเดียว แปลว่ากำไรทั้งหมดขึ้นอยู่กับว่ามีคนมาซื้อต่อในราคาที่สูงกว่าไหม

เงินที่งอกมามันมาจากสองทางเสมอครับ ทางแรกคือที่ได้ระหว่างที่เราถืออยู่ ดอกเบี้ยจากเงินฝากหรือพันธบัตร ปันผลจากหุ้น ค่าเช่าจากอสังหา ของพวกนี้มาเป็นงวด ๆ และเห็นชัดว่ามันมาจากไหน ทางที่สองคือที่ได้ตอนขายต่อ คือราคาที่สูงขึ้นกว่าตอนซื้อ ซึ่งยังไม่ใช่เงินจริงจนกว่าจะขาย และระหว่างทางมันขึ้นลงได้ตลอด ประเด็นที่ผมอยากให้จำคือ ของบางอย่างมีแต่ทางที่สองทางเดียว ไม่มีอะไรจ่ายให้เราระหว่างถือเลย ของแบบนั้นกำไรทั้งหมดขึ้นอยู่กับว่าจะมีคนมาซื้อต่อในราคาที่สูงกว่าหรือเปล่า

2 · ต่อปี vs ทั้งช่วง

เลขเดียวกัน พูดคนละแบบ ฟังดูต่างกันมาก

ถือกี่ปีได้รวมทั้งช่วงเฉลี่ยต่อปีคนขายมักพูดแบบไหน
1 ปี8%8%เท่ากัน ไม่มีปัญหา
5 ปี47%8%ชอบพูด “ได้ 47%”
10 ปี116%8%ชอบพูด “เงินเท่าตัว”
20 ปี366%8%ชอบพูด “เงินโตเกือบ 5 เท่า”

อันนี้เป็นกับดักที่เจอบ่อยมากในโฆษณา ตัวเลขชุดนี้คือของเดียวกันทั้งหมดนะครับ 8% ต่อปีเท่ากันทุกแถว แต่ถ้าถือ 1 ปี พูดว่าได้ 8% ถ้าถือ 5 ปี พูดได้ว่าได้ 47% ถือ 10 ปีพูดได้ว่าเงินเท่าตัว ถือ 20 ปีพูดได้ว่าเงินโตเกือบ 5 เท่า ฟังดูต่างกันมากใช่ไหมครับ ทั้งที่เป็นเลขเดียวกันเป๊ะ เพราะฉะนั้นเวลาเห็นตัวเลขผลตอบแทน ให้ถามก่อนเสมอว่าต่อปีหรือทั้งช่วง

ถามเสมอว่า “ต่อปี” หรือ “ทั้งช่วง” — ตัวเลขเดียวกันเลย

ที่มา [2]

3 · เงินวันนี้ vs วันหน้า

เงินวันนี้มีค่ากว่าเงินก้อนเดียวกันในวันหน้า

฿61,391
฿100,000 ที่จะได้ในอีก 10 ปี มีค่าเท่านี้ในวันนี้ (ที่ 5% ต่อปี)

ทำไมถึงน้อยกว่า

เพราะถ้าเรามีเงินก้อนนี้วันนี้ เราเอาไปทำอะไรได้ตั้ง 10 ปี

การรอ มีราคาของมันเสมอ และราคานั้นคือผลตอบแทนที่เราเสียโอกาสไป

เรื่องสุดท้ายของด่านนี้ อาจฟังดูแปลกนิดหนึ่งแต่สำคัญมาก ถ้ามีคนบอกว่าอีก 10 ปีจะให้เงินคุณ 100,000 บาท เงินก้อนนั้นมีค่าเท่าไหร่ในวันนี้ คำตอบคือประมาณ 61,391 บาท ถ้าคิดที่ 5% ต่อปี ทำไมถึงน้อยกว่า 100,000 ก็เพราะถ้าเรามีเงินก้อนนั้นวันนี้ เราเอาไปทำอะไรได้ตั้ง 10 ปี การรอมันมีราคาของมันเสมอครับ และราคานั้นก็คือผลตอบแทนที่เราเสียโอกาสไป สูตรก็เป็นสูตรเดิมของด่านที่แล้วนั่นแหละ แค่ย้ายข้างเท่านั้นเอง

รอนานเท่าไหร่ ก็ยิ่งต้องได้ชดเชยมากเท่านั้น

สูตรเดียวกับด่านที่แล้ว แค่ย้ายข้าง: เงินวันนี้ = เงินวันหน้า ÷ (1 + ผลตอบแทน) ยกกำลังปี

ที่มา [1]

ระวัง

3 เรื่องที่คนเข้าใจผิดเรื่องผลตอบแทน

  • “ราคาขึ้นอย่างเดียวคือผลตอบแทน”ลืมนับปันผลกับดอกเบี้ย ตัวเลขที่ได้จะต่ำกว่าความจริง — และเทียบกับของอื่นไม่ได้
  • “ยังไม่ขาย ก็ยังไม่ขาดทุน”ราคาที่ลดไปแล้วคือมูลค่าที่หายไปแล้ว การไม่ขายเปลี่ยนแค่ว่าเราจะรับรู้มันเมื่อไหร่
  • “ผลตอบแทนเฉลี่ยคือสิ่งที่จะได้”เฉลี่ยคือของที่เกิดขึ้นแล้วในอดีต ปีต่อปีมันขึ้นลงคนละเรื่อง — ด่าน 1-7 ว่าด้วยเรื่องนี้

สามเรื่องที่คนเข้าใจผิด เรื่องแรก นับแต่ราคาที่ขึ้น ลืมนับปันผลกับดอกเบี้ย ตัวเลขที่ได้จะต่ำกว่าความจริง แล้วเอาไปเทียบกับของอื่นไม่ได้ เรื่องที่สอง คิดว่ายังไม่ขายก็ยังไม่ขาดทุน ราคาที่ลดไปแล้วคือมูลค่าที่หายไปแล้วครับ การไม่ขายเปลี่ยนแค่ว่าเราจะรับรู้มันเมื่อไหร่ ไม่ได้เปลี่ยนว่ามันหายไปหรือเปล่า

เรื่องที่สาม คิดว่าผลตอบแทนเฉลี่ยคือสิ่งที่จะได้ทุกปี เฉลี่ยคือของที่เกิดขึ้นแล้วในอดีตครับ ปีต่อปีมันขึ้นลงคนละเรื่องเลย ซึ่งเป็นเรื่องของด่าน 1-7

นับให้ครบทั้งสองทาง แล้วบอกให้ชัดว่าต่อปีหรือทั้งช่วง

สรุปสั้น ๆ

  1. ผลตอบแทน = (ราคาขาย − ราคาซื้อ + ที่ได้ระหว่างถือ) ÷ เงินที่ใส่ไป
  2. เงินงอกมาจากสองทาง: ได้ระหว่างถือ กับ ราคาที่เปลี่ยน ต้องนับให้ครบทั้งสองทาง
  3. เห็นตัวเลขเมื่อไหร่ ถามก่อนว่า “ต่อปี” หรือ “ทั้งช่วง”
เงินวันนี้มีค่ากว่าเงินวันหน้าเสมอ เพราะการรอมีราคา

แหล่งข้อมูล

  1. ตัวเลขตัวอย่าง คิดจากสูตรในคลิป ไม่ใช่ราคาของสินทรัพย์ใดจริง
  2. ตัวเลขตัวอย่าง คิดจากสูตรในคลิป ไม่ใช่ราคาของสินทรัพย์ใดจริง · ทั้งช่วงคิดจาก (1 + 8%) ยกกำลังจำนวนปี แล้วลบ 1

คลิปนี้ทำไว้ให้ความรู้ ไม่ได้ชวนซื้อขายอะไรทั้งนั้น · ตัวเลขในด่านนี้เป็นตัวอย่างที่คิดจากสูตร ไม่ใช่ผลตอบแทนของสินทรัพย์ใดจริง